Tytuł: Kompozycja heliograficzna (XXIX), ok. 1936-1937 Autor: Hiller Karol (1891 - 1939) Rozmiary: 30.5 x 27 cm Technika: heliografika, papier fotograficzny Opis: 30,5 x 27 cm (w świetle ramy) Praca opisana i reprodukowana w katalogu oeuvre artysty: - Karol Hiller 1891-1939. Nowe widzenie. Malarstwo, heliografika, rysunek, grafika, Muzeum Sztuki, Łódź 2002, kat. III. 28, il. całostronicowa s. 150, nota katalogowa i il. s. 278 Heliografika jest autorską techniką Karola Hillera, wypracowaną przezeń w latach 1928-30 i stosowaną do końca życia jako główny (i najwyżej dziś ceniony) nurt jego twórczości. Jest to technika powielana, łącząca cechy malarstwa, grafiki i fotografii. Rolę matrycy (negatywu) pełniła przezroczysta klisza celuloidowa, na której artysta wykonywał kompozycję, stosując różne środki malarskie i rysunkowe. Odbitka powstawała w wyniku stykowego naświetlenia papieru fotograficznego przez matrycę, następnie papier poddawany był zwykłemu procesowi wywoływania, utrwalania etc. Wspomniany katalog oeuvre odnotowuje 49 kompozycji heliograficznych w dorobku autora. Oferowana praca, jak większość pozostałych heliografik Hillera, jest reprezentowana w zbiorach Muzeum Sztuki w Łodzi, gdzie znajduje się również jej matryca (klisza celuloidowa, malowana białą temperą). Z odnotowanych w katalogu 4 odbitek nakładu, dwie znajdują się w muzeach (Muzeum Sztuki w Łodzi i Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu), dwie w rękach prywatnych. Wszystkie są niesygnowane. Bibliografia do tej pozycji obejmuje 13 katalogów wystaw w Polsce i za granicą, na jakich praca była eksponowa-na oraz dwa opracowania: - A.Nakov, Hiller Heliographs [w:] Collages and Reliefs 1910-1945 and Hiller - Heliographs, Annely Juda Fine Arts, London 1982, s. 113 - J.Zagrodzki, Nowe widzenie - Twórczość Karola Hillera [w:] Sztuka lat trzydziestych. Materiały Sesji Sto warzyszenia Historyków Sztuki, Niedzica, kwiecień 1988, SHS, Warszawa 1991, s. 127. Karol Hiller ukończył Łódzką Szkołę Rzemieślniczo-Przemysłową, po czym krótko studiował chemię w Technische Hochschule w Darmstadt (1910-1911) oraz na Wydziale Inżynieryjno-Budowlanym Politechniki Warszawskiej (1912-1916). W 1913 próbował bez powodzenia podjąć studia artystyczne w Akademii w Petersburgu. Ewakuowany w 1914 wraz z Politechniką do Rosji, przebywał tam do 1921, pracując jako technik na potrzeby armii. Jednocześnie utrzymywał kontakty z kręgami artystycznym, zrazu w Moskwie, gdzie przebywał do 1916, następnie w Kijowie, gdzie podjął studia w Ukraińskiej Akademii Sztuki, otwartej w 1917. W 1921 wrócił do Polski i osiadł w Łodzi, gdzie otrzymał posadę nauczyciela rysunku i robót ręcznych w gimnazjum, gdzie uczył do 1929. Szybko nawiązał kontakty i współpracę z przedstawicielami awangardowego środowiska łódzkiego, m.in. z Witoldem Wandurskim, z którym w 1922 powołał efemeryczną grupę artystyczną „Srebrny Wóz“, skupiającą malarzy, literatów, aktorów itp. W 1923 miał pierwszą wystawę indywidualną w warszawskiej Zachęcie, uczestniczył też w Międzynarodowej Wystawie Nowej Sztuki w Łodzi. W latach 20. zajmował się głównie malarstwem, tworząc kompozycje religijne i symboliczne, później - rodzajowe, podejmujące temat pracy, widoki fabryk, wizerunki robotników itp. Wykonywał również grafikę (linoryty, litografie, cynkografie i in.). W 1926 był współtwórcą Stowarzyszenia Artystów Start, z którym wystawiał do 1930. Przełomowym w jego twórczości okazał się rok 1928, w którym rozpoczął eksperymenty z nową techniką - heliografiką. Również w jego malarstwie w tym roku pojawiły się abstrakcyjne kompozycje geometryczne (Deski), a w 1930 - elementy surrealizmu i abstrakcji niegeometrycznej. Wątki te do końca przeplatały się w twórczości Hillera z tradycyjnym malarstwem realistycznym. W 1931 artysta włączył się do akcji grupy „a.r.“ zbierania prac do Międzynarodowej Kolekcji Sztuki Nowoczesnej, darowując do niej dwa obrazy. W tymże roku był współorganizatorem Zrzeszenia Artystów Plastyków (ZAP) w Łodzi. Od 1932 uczył okresowo historii sztuki, rysunku i projektowania w Publicznej Szkole Dokształcającej Zawodowej, którą kierował Władysław Strzemiński. W 1933 Hiller został redaktorem pisma „Forma“, organu ZAP, w którym zamieszczał artykuły historyczne i teoretyczne oraz recenzje. Po rozłamie w ZAP został prezesem łódzkiego Związku Zawodowego Polskich Artystów Plastyków, którą to funkcję pełnił do 1935. W 1938 miała miejsce największa retrospektywa jego prac w warszawskim IPS-ie. W końcu lat 30. artysta zajmował się głównie heliografiką. W początkach okupacji hitlerowskiej padł ofiarą represji wobec inteligencji polskiej - został aresztowany i rozstrzelany w nieznanym miejscu. Wystawiany na aukcji w Domu Aukcyjnym AGRA ART: Przeliczenie na dolary amerykanskie po kursie z dnia aukcji.  Data aukcji Cena wywoławcza (PLN) Cena wywoławcza (~USD) Cena wywoławcza (~EURO) Cena uzyskana (PLN) Cena uzyskana (~USD) Cena uzyskana (~EURO)  2004-04-04 5 200 1 300 20 000 5 000

© AGRA-ART 2000-1