| Tytuł: |
KAWALERZYSTA NA KONIU, 1836-1850 |
 | |
| Autor: |
Michałowski Piotr (1800 - 1855)
|
| Rozmiary:
| 61 x 46 cm | | Technika: | olej, płótno | | | Opis: |
Obraz pochodzi ze zbiorów rodziny artysty; w 1934 i co najmniej do 1957 był własnością Romana Michałowskiego w USA (spadkobierca Józefa i Romana, bratanków artysty); następnie u pp. Michałowskich, rodziny artysty w Toronto, skąd w 1984 pozyskany został do zbiorów Ewy i Wojciecha Fibaków; po 2000 w kolekcji prywatnej we Włoszech.
W 1992 eksponowany był na wystawie tej kolekcji w Muzeach Narodowych Warszawy, Poznania, Krakowa; w 1998 w Muzeum Historycznym we Wrocławiu, a w 1999/2000 w Muzeum Narodowym w Szczecinie.
Motyw samotnego jeźdźca na wspiętym czy stojącym, idącym stępa, czy galopującym koniu przewija się przez całą malarską twórczość Michałowskiego – od konnych portretów przyjaciół i znajomych, poprzez zapoczątkowany w Paryżu cykl Kirasjerów, konne wizerunki dawnych rycerzy, rajtarów, ułanów, krakusów, huzarów, kawalerzystów, poprzez wizerunki jadącego konno Napoleona, aż po cykl hetmański, który artysta zamierzał malować do sal zamku na Wawelu (Stefan Czarniecki na białym koniu).
Michałowski odwoływał się tu do całej tradycji malarskiej, m.in. do konnych portretów van Dycka czy Velazqueza. Obrazy te cechuje silna ekspresja osiągnięta poprzez dynamikę szerokiego duktu pędzla, rozmalowaną plamę barwną z impastami farby określającymi formy i światła, a także tło z burzowym niebem rozjaśnionym łuną zachodzącego słońca bądź pożaru.
Do tego rodzaju przedstawień należy także Kawalerzysta na koniu, obraz przedstawiający żołnierza pułku huzarów austriackich, którzy stacjonowali na krakowskim Podgórzu i których Michałowski mógł bezpośrednio obserwować.
Córka artysty, Celina Michałowska, pierwsze obrazy z austriackimi huzarami łączy z pobytem artysty w Krakowie po powrocie z Paryża (lata 1835-1837), pisząc: – „Wtedy powstały rewie husarskie, pojedyncze typy huzarów na koniu...” (Piotr Michałowski. Rys życia, zawód artystyczny, działalność w życiu publicznym, z papierów rodzinnych zebrał N.N., Kraków 1911).
Natomiast Anna Zeńczak, autorka krakowskiego katalogu ostatniej monograficznej wystawy prac artysty, datę powstania obrazu określa ostrożnie na lata 1836-1850.
Obraz wymieniony i reprodukowany w:
- Wystawa zbiorowa prac Piotra Michałowskiego, [wstęp M. Sterling], IPS, Warszawa 1934, s. 9, nr kat 127
[Huzar na koniu, ol. pł., 61 x 46; wł. Romana Michałowskiego];
- A. Melbechowska, Dwie wystawy malarstwa polskiego w USA, „Biuletyn Historii Sztuki” 1960, nr 3, s. 318,
il. 3 na s. 317;
- Malarstwo polskie w kolekcji Ewy i Wojciecha Fibaków. Polish Painting in the Ewa and Wojtek Fibak Collection,
Muzeum Narodowe w Warszawie, Muzeum Narodowe w Poznaniu, Warszawa 1992, s. 6, il. na s. 7;
- Polski Paryż. Od Michałowskiego do Lebensteina. Malarstwo polskie z kolekcji Wojciecha Fibaka, Muzeum Historyczne we Wrocławiu, Wrocław 1998, s. 21, poz. kat. i il. nlb.;
- Polski Paryż. École de Paris. Kolekcja Wojciecha Fibaka. Wystawa malarstwa artystów polskich i polsko-żydowskich
XIX i XX wieku związanych z Paryżem – od Piotra Michałowskiego do Jana Lebensteina, [wstęp A. Ławniczako-
wa] grudzień 1999 - marzec 2000, Muzeum Narodowe w Szczecinie, Szczecin 1999, s.33, poz. kat. i il. nlb.;
- Piotr Michałowski 1800-1855. Wystawa dzieł artysty w dwusetną rocznicę urodzin [A.Zeńczak, B.Studziżba]
Muzeum Narodowe w Krakowie 2000, s. 138, nr kat 86, il.
Piotr Michałowski był najwybitniejszym malarzem epoki polskiego romantyzmu, a jego twórczość jest zjawiskiem w skali europejskiej. Wszechstronnie utalentowany, w latach 1815-1821 studiował nauki przyrodnicze, prawo, historię i języki na Uniwersytecie Jagiellońskim i w Getyndze. Równocześnie od dzieciństwa uczył się rysunku w krakowskich pracowniach M. Stachowicza, J. Brodowskiego i F. Lampiego. Pracował w administracji Królestwa Polskiego jako naczelnik hut i radca górniczy. Podczas powstania listopadowego kierował produkcją broni i amunicji w hucie w Białogonie. W latach 1832-1835 przebywał w Paryżu i studiował w pracowni Nicolasa Toussainta Charleta. Był znakomitym malarzem koni, a jego obrazy i akwarele zyskiwały podziw i ogromne powodzenie, tak że „cały Paryż latał za jego końmi“. Po powrocie do kraju przebywał głównie w swoich majątkach - Krzyżtoporzycach i Bolestraszycach, zajmując się ich administracją. Wiele podróżował po Europie, wyjeżdżając do Londynu, Wiednia, Karlsbadu, do Belgii, Holandii i jeszcze kilkakrotnie do Francji. W latach 1848-53 pełnił funkcję Prezesa Rady Administracyjnej Miasta Krakowa. Malował dynamiczne kompozycje batalistyczne z wojen napoleońskich, konne portrety wodzów i hetmanów, portrety rodziny i przyjaciół, a także portrety chłopów. Jego obrazy olejne i akwarele, łączące siłę wyrazu z wrażliwością na naturę, odznaczają się śmiałym rysunkiem, syntetyczną formą, wartościami koloru, swobodą techniki malarskiej i romantyczną żarliwością polskiego patrioty. |
Wystawiany na aukcji w Domu Aukcyjnym AGRA ART:
Przeliczenie na dolary amerykanskie po kursie z dnia
aukcji.
| Data aukcji |
Cena wywoławcza (PLN) |
Cena wywoławcza (~USD) |
Cena wywoławcza (~EURO) |
Cena uzyskana (PLN) |
Cena uzyskana (~USD) |
Cena uzyskana (~EURO) |
|
| 2005-12-11 |
370 000 |
115 624 |
|
- |
- |
- |
|
|
|
;)