Jan Matejko | <i>RYSUNEK DWUSTRONNY - SZKICE DO OBRAZÓW</i> | ołówek, papier | 21.8 x 28.3 cm

  • Tytuł:   RYSUNEK DWUSTRONNY - SZKICE DO OBRAZÓW
  • Artysta:  Jan Matejko
  • Wymiary :  21.8 x 28.3 cm
  • Technika:  ołówek, papier
  • Wywoławcza: 10 000 PLN 
  • zobacz wyniki aukcji tego obiektu
  • Informacje dodatkowe:  


    Rysunek dwustronny - szkice do obrazów

    awers: 

    PRZYSIĘGA HETMANA BOHDANA CHMIELNICKIEGO W PEREJESŁAWIU NA PODDAŃSTWO ROSJI, studia do obrazu, przed 1886

    ołówek, papier, 21 x 28,7 cm (w świetle passe-partout)

    sygn. p.d.: JM (monogram wiązany)

    po lewej napis inną ręką: do Chmielnickiego

     

    Dwa szkice, umieszczone - jeden nad drugim - po tej stronie karty, to różne warianty rozwiązania kompozycji przedstawiającej scenę ugody zawartej w Perejasławiu 18 stycznia 1648 pomiędzy starszyzną kozacką z Bohdanem Chmielnickim a Wasylem Buturlinem, wysłannikiem cara Aleksego I. Chmielnicki złożył wówczas przysięgę poddającą Ukrainę jurysdykcji Moskwy, w zamian otrzymując buławę hetmańską, zapewnienie o autonomii Ukrainy i potwierdzenie dawnych przywilejów kozackich. Według przekazów, Chmielnicki składając tę przysięgę płakał, tak też namalował go Matejko na swoim obrazie (olej na desce; w zbiorach prywatnych). Nasze szkice rejestrują pierwszy pomysł artysty - postać Chmielnickiego umieszczona jest tu jeszcze po prawej stronie kompozycji. W ukończonym obrazie jest inaczej - hetman stoi po lewej a wręczający mu buławę Buturlin po prawej stronie. Znane są jeszcze i inne szkice do tego obrazu; kilka z nich przechowywanych jest w Domu Jana Matejki w Krakowie a jeden w Galerii Obrazów we Lwowie. 

     

    Porównaj, m.in.:

    - K. Sroczyńska [red.], Matejko. Obrazy olejne. Katalog, Warszawa 1993, s. 221-222, nr kat. 257, il. na s. 221 (obraz olejny);

    - E. Micke-Broniarek, Matejce w hołdzie... W stulecie śmierci artysty Katalog wystawy, Muzeum Narodowe w Warszawie 1993, s. 120, 121, nr kat. 22, il. 22, 22a; 

    - G. Dergaczowa, Dzieła Jana Matejki ze zbiorów Lwowskiej Galerii Obrazów, [katalog wystawy] Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej, Przemyśl 1989, s. 13, nr kat. 41, il.

     

    rewers: 

    SZKIC SCENY HISTORYCZNEJ 

    ołówek, papier21,8 x 28,3 cm (w świetle passe-partout)

    po prawej napis obcą ręką: czasy Kazim Jagiellończyka

    ponadto napisy: - p.g.: 26; p.d.: 60

     

    Choć napis na rysunku sugeruje, że jest to szkic do jakiejś sceny z czasów Kazimierza Jagiellończyka, to jednak trudno połączyć rysunek z którymś z obrazów odnoszących się do tego okresu. Szkicowy zamysł kompozycyjny - z charakterystyczną postacią rosłego mężczyzny schodzącego po schodach i wznoszącego w górę miecz oraz sylwetką stojącego za nim duchownego - wydaje się być natomiast wykorzystany w obrazie przedstawiającego Świętego Ludwika, króla francuskiego, wybierającego się na wyprawę krzyżową (1876; olej, deska; Muzeum Okręgowe w Toruniu). 

     

    Porównaj, m.in.:

    - K. Sroczyńska [red.], Matejko. Obrazy olejne. Katalog, Warszawa 1993, s. 144-145, nr kat. 167, il. na s. 167 (obraz olejny);

    - E. Micke-Broniarek, Matejce w hołdzie... W stulecie śmierci artysty Katalog wystawy, Muzeum Narodowe w Warszawie 1993, s. 172, nr kat. 82, il.; 

    - A. Kroplewska-Gajewska, Malarstwo i rzeźba polska od końca XVII wieku do 1939 roku. Katalog, Toruń 2003, Muzeum Okręgowe, s. 180, il. na s. 181.

     
Jan Matejko (1838 - 1893)

Jan Matejko (Kraków 1838 - Kraków 1893) - najwybitniejszy polski malarz historyczny; studia malarskie rozpoczął pod kierunkiem W. Łuszczkiewicza i W. K. Stattlera w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych (lata 1852-1858). Następnie uczył się w Akademii monachijskiej u H. Anschütza (1859) i przez dwa miesiące w Akademii wiedeńskiej u C. Rubena (1860). Po studiach mieszkał i pracował w Krakowie. W 1873 objął stanowisko dyrektora tamtejszej Szkoły Sztuk Pięknych, pełniąc tę funkcję aż do śmierci. Dużo podróżował - wielokrotnie wyjeżdżał do Paryża (w latach 1865-1880), Wiednia (1866-1888), w 1872 był w Konstantynopolu, a rok później w Pradze i Budapeszcie, odwiedzał również Włochy (1878-1879 i 1883). Był członkiem licznych akademii i towarzystw artystycznych m.in. Académie des Beaux-Arts (1873) i Instytutu Francuskiego (1874) w Paryżu, berlińskiej Akademii Sztuki (1874), Akademii Rafaelowskiej w Urbino (1878) i Künstlersgenossenschaft w Wiedniu (1888). W 1864 został członkiem Towarzystwa Naukowego w Krakowie, w 1887 otrzymał doktorat filozofii honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Był twórcą wielkich i znanych płócien, m.in. Kazania Skargi, Rejtana, Unii Lubelskiej, Batorego pod Pskowem, Bitwy pod Grunwaldem, Hołdu Pruskiego czy Kościuszki pod Racławicami. Malował także portrety i - rzadziej - sceny religijne czy rodzajowe. Ważną rolę w jego twórczości odgrywał rysunek - artysta opracował, m.in. album Ubiory w Polsce od 1200 do 1795 oraz rysunkowy cykl Poczet królów i książąt polskich. W latach 1889-1891, wraz z zespołem uczniów, pracował nad polichromią kościoła Mariackiego w Krakowie. W rodzinnym domu malarza, przy ulicy Floriańskiej w Krakowie od 1898 mieści się poświęcone mu muzeum - Dom Matejki (Oddział MNK).

NOTOWANIA AUKCYJNE
Data aukcjiNr kat WywoławczaUzyskanazmień:
03 06 201224 10 000 PLN 11 000 PLN EURO   USD   PLN