Zdzisław Jasiński | <i>CHORA MATKA, 1889</i> | olej, płótno | 122 x 165.5 cm więcej zdjęć

Dodatkowe zdjęcia:

odwrocie obrazu

odwrocie obrazu

  • Tytuł:   CHORA MATKA, 1889
  • Artysta:  Zdzisław Jasiński
  • Wymiary :  122 x 165.5 cm
  • Technika:  olej, płótno
  • Wywoławcza: 300 000 PLN 
  • Informacje dodatkowe:  



     

    sygn. l.d.: Z. Jasiński | Monachium | 1889

     

    Obraz pochodzi z dawnych warszawskich zbiorów Stanisława Rotwanda (1839-1916) a następnie jego syna Andrzeja Rotwanda (1878-1951). W tej wspaniałej kolekcji liczącej ponad setkę obrazów polskich malarzy były, m.in. dzieła tej miary co Śmierć Ellenai Jacka Malczewskiego czy Utarczka Józefa Brandta. (Patrz także nr kat. 91.)

     

    Zdzisław Jasiński bywał często określany po prostu jako „autor Chorej matki“ - najbardziej znanego, a według niektórych krytyków nawet „naczelnego dzieła jego twórczości“, obrazu, który przyniósł artyście powszechne uznanie. Jasiński namalował Chorą matkę w 1889, pod koniec swych studiów w Monachium, w tym samym roku otrzymując za ten obraz wyróżnienie na wystawie w Akademii Sztuk Pięknych. Następnie płótno zostało dwukrotnie (1889, 1890) pokazane w TZSP w Warszawie, budząc zainteresowanie i podziw dla talentu „młodego a niepospolicie zdolnego artysty“. Obraz - malowany „ze szczerym uczuciem“, mistrzowski warsztatowo, ze znakomicie rozegranym światłem - określano jako „dzieło pod każdym względem dojrzałe, dobrze przemyślane i wykonane“. TZSP wydało jego dużą reprodukcję, którą następnie rozsyłano członkom Towarzystwa jako premia za rok 1890. W roku następnym obraz przyniósł Jasińskiemu kolejny sukces - złoty medal II klasy na Międzynarodowej Wystawie w Berlinie. Chorą matkę zakupiło TZSP, przeznaczając płótno do rozlosowania; szczęśliwym wygranym został August Boyle, „tutejszy współobywatel, właściciel młyna i sklepu z mąką“. Płótno - pokazywane w TZSP także w latach późniejszych (np. 1906) - z czasem trafiło do kolekcji Stanisława, a następnie Andrzeja Rotwandów.

     

    Obraz był wielokrotnie opisywany i reprodukowany; niżej podajemy wybór bibliografii:

    - „Tygodnik Ilustrowany“ 1890, I półrocze, nr 22 z dn. 31 maja, il. na s. 337 (okładka), tekst: Nasze ryciny, s. 349; 

    - „Kłosy“ 1890, I półrocze, il. na s. 216;

    - „Świat“ (Kraków) 1891, il. na s. 306; 

    - Katalog, Internationale Kunst-Ausstellung Berlin 1891..., Berlin 1891;

    - Die Polnische Kunst auf der Internationalen Kunst-Ausstellung zu Berlin, Berlin 1891;

    - E. Niewiadomski, Malarstwo polskie XIX i XX wieku, Warszawa 1926, s. 189;

    - A. Kędzierski, Zdzisław Jasiński 1863-1932, Warszawa 1934, s. 4, 14, il. na s. 4;

    - [kat.] Pierwsze czterdziestolecie Tow. Zachęty Sztuk Pięknych 1861-1900, TZSP w Warszawie, czerwiec-wrzesień 1939, s. 26, nr kat. 70 (własność Andrzeja Rotwanda);

    - J. Wiercińska, Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie. Zarys działalności, Wrocław 1968, s. 192;

    - J. Wiercińska, Katalog prac wystawionych w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie w latach 1860-1914, Wrocław 1969, s. 136-137;

    - J. Wiercińska, Jasiński Zdzisław Piotr [w:] Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających. Malarze, rzeźbiarze, graficy, t. 3, Warszawa 1979, s. 261, 262;

    - K. Jerzmanowska, Zdzisław Jasiński 1863-1932. Malarstwo, rysunki, akwarele, Muzeum Łazienki Królewskie, Stara Kordegarda, Warszawa 1995, s. nlb., nr kat. 3, il. na okładce.

Zdzisław Jasiński (1863 - 1932)

Zdzisław Jasiński (Warszawa 1863 – Warszawa 1932) pochodził z rodziny o artystycznych skłonnościach i tradycjach; ojciec prowadził firmę dekoratorską, brat był rzeźbiarzem. Naukę malarstwa rozpoczął pod okiem Wojciecha Gersona w warszawskiej Klasie Rysunkowej. Następnie studiował w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie u profesorów Leopolda Loefflera, Feliksa Szynalewskiego i Floriana Cynka, odwiedzając też pracownię Jana Matejki. Od 1885 kształcił się w Monachium pod kierunkiem Otto Seitza i Aleksandra Wagnera. W 1889 na wystawie akademickiej otrzymał wyróżnienie za Chorą matkę, obraz który w 1891 ponownie nagrodzono na międzynarodowej wystawie w Berlinie (złoty medal II klasy). Pokazywane na wielu wystawach obrazy artysty kilkakrotnie jeszcze nagradzano dyplomami i medalami, np. Nabożeństwo świąteczne nagrodzono na wystawie w warszawskiej Zachęcie (1891), na Światowej Wystawie w Chicago (1893) oraz na Międzynarodowej Wystawie w San Francisco i Los Angeles (1894), a Portret Antoniego Maleckiego uhonorowano medalem na Powszechnej Wystawie w Paryżu (1900). Po powrocie do kraju w roku 1893 artysta zamieszkał w Warszawie, włączając się w nurt polskiego życia artystycznego. Zajmował się wówczas także monumentalnym malarstwem dekoracyjnym; był m.in. autorem plafonu w Filharmonii Warszawskiej, polichromii w katedrze we Włocławku i kolegiacie w Kaliszu, malowideł w pałacyku w Białowieży i pałacach Petersburga. W 1897 podróżował do Włoch, a od 1904 mieszkał we własnym majątku w Przyłęku k. Garwolina, by w 1910 powrócić do Warszawy. W roku 1921 był jednym ze współzałożycieli stowarzyszenia artystycznego „Pro Arte”. Malował realistyczne sceny rodzajowe wyrosłe z tradycji szkoły monachijskiej, obrazy o treściach symbolicznych (Chmura karmicielka, Bańki mydlane) i alegorycznych (Rok 1920) oraz portrety, akty, kwiaty i pejzaże. Po roku 1900 tonacja jego obrazów ulega rozjaśnieniu, w pełni ujawniając wielką wrażliwość artysty na kolor.

NOTOWANIA AUKCYJNE
Data aukcjiNr kat WywoławczaUzyskanazmień:
09 12 201258 300 000 PLN - EURO   USD   PLN