Zofia Stryjeńska | <i>OCZEPINY, PRZED 1934</i> | akwarela, gwasz, ołówek, tusz, papier | 47.8 x 47.8 cm

  • Tytuł:   OCZEPINY, PRZED 1934
  • Artysta:  Zofia Stryjeńska
  • Wymiary :  47.8 x 47.8 cm
  • Technika:  akwarela, gwasz, ołówek, tusz, papier
  • Wywoławcza: 10 000 PLN   ten obiekt nie ma ceny rezerwowej
  • zobacz wyniki aukcji tego obiektu
  • Informacje dodatkowe:  


    sygn. dwukrotnie:

    - na kompozycji centralnej p.d.: Z. STRYJEŃSKA 

    - u dołu na środkowej kompozycji „bordiury“: Z. S.  

    Tematem obrazu są oczepiny, stary, uroczysty obrzęd weselny podczas którego panna młoda symbolicznie zamienia panieński wianek na czepiec mężatki. Towarzyszyły temu różne dodatkowe zwyczaje - ucieczka panny młodej do alkierza skąd nie chcą jej wydać druhny, jej stamtąd wyjście na śpiewne wołanie „o Jasieńku“, następnie posadzenie jej na dzieży przewróconej dnem do góry, obcięciu lub skróceniu warkoczy itd. Wszystko to odbywało się przy wtórze muzyki, toastach i śpiewie weselników, a repertuar pieśni oczepinowych był bardzo bogaty. 

    (więcej o oczepinach zobacz: Z. Gloger, Encyklopedia staropolska ilustrowana, tom 1 - 4, Warszawa 1900-1903; reprint 1974, t. 3, s. 276, 277). 

     

    Oczepiny Zofii Stryjeńskiej - barwna i pełna życia kompozycja - jest  jedną z dwóch znanych obecnie oryginalnych prac artystki, będących projektami ilustracji przygotowanych do jej autorskiego albumu Gusła Słowian / Magie Slave. Album, do którego artystka napisała także obszerny tekst, ukazał się w warszawskim wydawnictwie Jakóba Mortkowicza, w polskiej i francuskiej edycji w roku 1934. W jego skład weszło osiem plansz: Dąb Światowida, Topienie Chochoła, Śmigus, Dożynki, Oczepiny, Wianki, Sobótka, Turoń. 

    Dziewiątej planszy, przedstawiającej Obrzędy pogrzebowe, wydawca nie zdecydował się zamieścić, oceniając ją jako „niesprzedażną“ (akwarela w zbiorach Biblioteki Narodowej; nr inw. Rys. 1746). 

    Wszystkie albumowe kompozycje oparte są na tej samej zasadzie: główna, scena umieszczona jest centralnie, a na otaczającą ją bordiurę składają się drobniejsze, dopowiadające jej treść scenki i postaci. 

     

    Wybrana literatura: 

    - Z. Stryjeńska, Gusła Słowian. Kompozycje barwne, ozdoby graficz-

      ne i tekst. Wydawnictwo Jakóba Mortkowicza, Warszawa [1934]

      format albumu 49 x 44; format reprodukcji naklejanych na karton

      ca 34 x 34;

    - Z. Stryjeńska, Magie Slave. Planches, textes et ornaments, Publiées

      par Jacques Mortkowicz, Warszawa [1934];

    - Zofia Stryjeńska 1891 -1976. Wystawa w Muzeum Narodowym 

      w Krakowie. Październik 2008 - styczeń 2009 [katalog wystawy; 

      kurator Światosław Lenartowicz] Kraków 2008, nr kat. VI. 1. 36, il. 

      (druk); zobacz też: nr kat. VI. 2.3.
Zofia Stryjeńska (1891 - 1976)

Zofia Stryjeńska, z domu Lubańska (Kraków 1891 - Genewa 1976) - malarka, ilustratorka, scenograf - była jedną z barwniejszych postaci polskiego środowiska artystycznego w dwudziestoleciu międzywojennym. Po krótkim okresie nauki u Leonarda Stroynowskiego i w krakowskiej szkole Marii Niedzielskiej wyjechała do Monachium, gdzie w latach 1911-1912 w męskim przebraniu studiowała w Akademii Sztuk Pięknych (kobiet wówczas na studia nie przyjmowano). Debiutowała w krakowskim TPSP w roku 1912 cyklem kartonów Polskich bajd inspirowanych opowieściami ludowymi. W 1916 wyszła za mąż za Karola Stryjeńskiego. Do 1919 mieszkała w Krakowie, później w Paryżu, Krakowie, Zakopanem i Warszawie. W roku 1925 odniosła międzynarodowy sukces na Wystawie Sztuki Dekoracyjnej w Paryżu, otrzymując Gran Prix w czterech działach (malarstwo, plakat, tkanina,  ilustracja) oraz Diplom d’Honneur za projekty zabawek. Zajmowała się dekoracyjnym malarstwem architektonicznym, polichromią, ilustratorstwem, scenografią (m.in. Harnasie Karola Szymanowskiego; 1938), wzornictwem przemysłowym (projekty kilimów, zabawek). Stworzyła własny specyficzny styl w dekoracyjnie stylizowanych, barwnych, pełnych dynamiki i temperamentu obrazach; temperach, akwarelach i gwaszach. W ich tematyce odwoływała się do legend, wierzeń, historii i obyczajowości ludowej. Wydała kilka tek graficznych (Bożki słowiańskie, 1917 i 1922) i albumów reprodukcji (Tańce polskie, 1927; Pascha, 1929; Piastowie, 1929; Gusła Słowian / Magie Slave, 1934). Jej prace popularyzowane były także przez liczne barwne pocztówki.

NOTOWANIA AUKCYJNE
Data aukcjiNr kat WywoławczaUzyskanazmień:
08 12 201320 10 000 PLN 22 000 PLN EURO   USD   PLN