Stanisław Ignacy Witkiewicz | <i>PORTRET MĘSKI, 1918</i> | węgiel, pastel na szarym papierze | 61.5 x 45.8 cm więcej zdjęć

Dodatkowe zdjęcia:

odwrocie obrazu

odwrocie obrazu

  • Tytuł:   PORTRET MĘSKI, 1918
  • Artysta:  Stanisław Ignacy Witkiewicz
  • Wymiary :  61.5 x 45.8 cm
  • Technika:  węgiel, pastel na szarym papierze
  • Wywoławcza: 48 000 PLN 
  • Informacje dodatkowe:  

    wymiary w świetle oprawy
    sygn. i dat. p.d.: 1918 Witkacy | T. C [w kółku] | b [lub 6, lub G] R [w kółku]
    Na odwrocie nalepka z numerem „44135“, nazwiskiem autora, właścicielki hr. M. Sobańskiej i datą „1920“.
     
    Portret mężczyzny w binoklach, ujętego w popiersiu, w prawym profilu, z lekko pochyloną głową wspartą na prawej dłoni narysowany jest węglem z silnymi akcentami białego i nieznacznymi różowego pastelu. Wysoki kołnierz sugeruje, że mężczyzna ubrany jest w wojskowy mundur, co wskazywałoby, że portret został wykonany w pierwszej połowie 1918 roku, czyli w ostatnich miesiącach pobytu Witkacego w Rosji, gdzie artysta - jako były już oficer carskiej armii - miał wielu znajomych w tych kręgach i wykonywał wiele portretów. Były one często szkicowe, rysowane mocną, niejednokrotnie poprawianą kreską z niewielkimi wtrętami barwnych kredek, co dodatkowo podkreślało ekspresję wizerunku.
    Adnotacja „T.C“ [w kółku] przy sygnaturze informuje nas, że artysta zaliczył to dzieło do gatunku Czystej Formy, której teorię właśnie wtedy formułował (opublikował ją w 1919 roku w książce pt. Nowe formy w malarstwie i wynikające stąd nieporozumienia). Druga adnotacja, nie do końca czytelna, oznacza zapewne inicjały osoby, w której obecności portret został wykonany.
    Portret ten był pierwotnie własnością hrabiny M. Sobańskiej, która miała też szereg innych prac wykonanych przez Witkacego w Rosji. Następnie przeszedł w posiadanie wujostwa artysty - Władysławy (z domu Jagmin) i Leona Reynelów. W 1938 roku owdowiała Władysława, wówczas po drugim mężu - Woytkiewiczowa, złożyła portret w depozycie w Muzeum Narodowym w Warszawie, skąd odebrała go w 1963 roku.
    Obraz - jako domniemany portret Władysława Gruberskiego (tylko dane katalogowe) był publikowany w katalogu monograficznej wystawy St. I. Witkiewicza w Muzeum Narodowym w Warszawie w roku 1990. Nie jest to jednak ani portret Gruberskiego, ani autoportret artysty, co nie zmienia faktu, że z uwagi na czas powstania oraz niewątpliwą wartość artystyczną, jest dziełem unikatowym, a tym samym szczególnie cennym.
    Opracowała dr Anna Żakiewicz, historyk sztuki, witkacolog.
     
    Portret opisany w:
    - Formiści [oprac. I. Jakimowicz] Muzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa 1989, s. 74, nr kat. 1076;
    - Stanisław Ignacy Witkiewicz 1885-1939. Katalog dzieł malarskich, [oprac. Irena Jakimowicz przy współpracy Anny Żakiewicz], Muzeum Narodowe, Warszawa 1990, s. 79, poz. I 323.
Stanisław Ignacy Witkiewicz (1885 - 1939)

Stanisław Ignacy Witkiewicz (Warszawa 1885 - Jeziory na Wołyniu 1939) uczył się w domu pod kierunkiem ojca, Stanisława Witkiewicza. W 1903 zdał maturę we Lwowie. W 1904 zaczął podróżować, m.in. do Wiednia, Włoch, Monachium, Paryża, Londynu. W latach 1904-1910 odbywał studia w ASP w Krakowie u prof. Józefa Mehoffera, przerywane okresami nauki u Władysława Ślewińskiego. W 1914 wyjechał z ekspedycją Bronisława Malinowskiego do Australii, stamtąd zaś wprost do Petersburga, gdzie po wybuchu I wojny światowej zaciągnął się do wojska rosyjskiego. W Rosji był świadkiem rewolucji bolszewickiej. 

Po powrocie do kraju w 1918 został członkiem grupy „Formiści", z którą wystawiał w latach 1918-1922. W malarstwie tego okresu był najbliższy wcielenia w życie własnej teorii Czystej Formy, sformułowanej w czasie wojny (stosowała się ona również do dramatu). Obok Leona Chwistka był głównym teoretykiem ugrupowania. Po 1924 działał jako jednoosobowa „Firma Portretowa S. I. Witkiewicz’’ wykonująca portrety na zamówienie. Jednocześnie kontynuował twórczość literacką (dramaty, powieści) i filozoficzną, przede wszystkim zaś uprawiał spajającą wszystkie formy jego aktywności, docenioną dopiero u schyłku XX wieku „sztukę życia’’. Popełnił samobójstwo na początku II wojny światowej, nazajutrz po agresji sowieckiej na Polskę.

NOTOWANIA AUKCYJNE
Data aukcjiNr kat WywoławczaUzyskanazmień:
15 06 201467 48 000 PLN - EURO   USD   PLN