Stanisław Ignacy Witkiewicz | <i>PORTRET KRYSTYNY HEŁCZYŃSKIEJ-KILARSKIEJ, IV 1934</i> | pastel, papier szary | 62.5 x 47.8 cm więcej zdjęć

Dodatkowe zdjęcia:

obraz w ramie

obraz w ramie

  • Tytuł:   PORTRET KRYSTYNY HEŁCZYŃSKIEJ-KILARSKIEJ, IV 1934
  • Artysta:  Stanisław Ignacy Witkiewicz
  • Wymiary :  62.5 x 47.8 cm
  • Technika:  pastel, papier szary
  • Wywoławcza: 30 000 PLN 
  • zobacz wyniki aukcji tego obiektu
  • Informacje dodatkowe:  

    sygn. p.d.: Witkacy 1934 / IV / (T.E) NP / NΠ + (herb.)
    Na oprawie z tyłu napis ołówkiem: narysowana | KRYSTYNA HEŁCZYŃSKA | herbu Ostoja | 1934.
     
    Przybliżone wymiary obrazu w ramie: 70x55 cm
     
    Portretowana Krystyna Hełczynska-Kilarska, urzędniczka po studiach w Wyższej Szkole Handlowej, była córką Kazimierza Ostoja-Hełczyńskiego, zwanego „Siwą Brodą“, zasłużonego nauczyciela i harcmistrza, prezesa Koła Przyjaciół Harcerstwa w Nowym Sączu.
    Portret Krystyny Hełczynskiej-Kilarskiej powstał w Nowym Sączu, do którego Witkacy jeździł kilkakrotnie - m.in. w kwietniu 1934 roku - właśnie w celu wykonywania portretów miejscowej socjety. Służyło to ratowaniu domowych finansów; w liście do żony z 14 IV 1934 artysta pisał, że jego „Nowo Sączenie się“ to „szukanie terenów nie prześwidrowanych i zbynków rytu“ [czyli - rynków zbytu]. Wspierała go w tym rodzina nowosądeckiego doktora Franciszka Maciaka, która nie tylko gościła artystę u siebie, ale i pomagała w zdobywaniu klientów. Z kolei miejscowy fotograf, Franciszek Czerwiński dokumentował wykonywane w Nowym Sączu portrety - w jego archiwum zachowało się także czarno-białe zdjęcie omawianego portretu.
    Jak wynika z adnotacji przy sygnaturze, portret zalicza się do typu E, co według Regulaminu Firmy Portretowej „S. I. Witkiewicz“ oznaczało „dowolną interpretację psychologiczną“. W praktyce artysta stosował go głównie w portretowaniu kobiet, zwłaszcza takich, które mu się podobały. Istotnie, wizerunek podkreśla delikatną urodę modelki, szczególnie jej duże, wyraziste, niebieskie oczy, patrzące na widza z pewną dozą zalotności oraz małe kształtne usta i włosy otaczające twarz miękkimi falami. Ubranie i tło artysta potraktował szkicowo, by nie zakłócać odbioru werystycznie opracowanej twarzy.
    Dodatkowe adnotacje na portrecie oznaczają, że w trakcie seansu artysta nie palił papierosów (NP), nie pił alkoholu (NΠ ), za to raczył się herbatą (herb.), co pomagało mu przezwyciężać zmęczenie portretowaniem, o czym pisał do żony - w liście z 16 IV: „bez herbatosy nie dałbym rady“, a 19 IV: „jestem w stanie zupełnego wyczerpanja i podtrzymuje się herbatą“ (S. I. Witkiewicz, Listy do żony (1932-1935), oprac. Janusz Degler, Warszawa 2010, s. 220, 222).
     
    Opracowała dr Anna Żakiewicz, historyk sztuki, witkacolog: www.witkacy.hg.pl  
     
    W końcu lat 80. XX w. portret został zlokalizowany w zbiorach prywatnych, skatalogowany i opublikowany w:
    - Stanisław Ignacy Witkiewicz 1885-1930. Katalog dzieł malarskich, oprac. Irena Jakimowicz przy współpracy Anny Żakiewicz, Muzeum Narodowe, Warszawa 1990, s. 132 nr kat I 1838 [jako Portret Chełczyńskiej-Kilarskiej]; porównaj nr kat. I 1839.
Stanisław Ignacy Witkiewicz (1885 - 1939)

Stanisław Ignacy Witkiewicz (Warszawa 1885 - Jeziory na Wołyniu 1939) uczył się w domu pod kierunkiem ojca, Stanisława Witkiewicza. W 1903 zdał maturę we Lwowie. W 1904 zaczął podróżować, m.in. do Wiednia, Włoch, Monachium, Paryża, Londynu. W latach 1904-1910 odbywał studia w ASP w Krakowie u prof. Józefa Mehoffera, przerywane okresami nauki u Władysława Ślewińskiego. W 1914 wyjechał z ekspedycją Bronisława Malinowskiego do Australii, stamtąd zaś wprost do Petersburga, gdzie po wybuchu I wojny światowej zaciągnął się do wojska rosyjskiego. W Rosji był świadkiem rewolucji bolszewickiej.  Po powrocie do kraju w 1918 został członkiem grupy „Formiści", z którą wystawiał w latach 1918-1922. W malarstwie tego okresu był najbliższy wcielenia w życie własnej teorii Czystej Formy, sformułowanej w czasie wojny (stosowała się ona również do dramatu). Obok Leona Chwistka był głównym teoretykiem ugrupowania. Po 1924 działał jako jednoosobowa „Firma Portretowa S. I. Witkiewicz’’ wykonująca portrety na zamówienie. Jednocześnie kontynuował twórczość literacką (dramaty, powieści) i filozoficzną, przede wszystkim zaś uprawiał spajającą wszystkie formy jego aktywności, docenioną dopiero u schyłku XX wieku „sztukę życia’’. Popełnił samobójstwo na początku II wojny światowej, nazajutrz po agresji sowieckiej na Polskę.
NOTOWANIA AUKCYJNE
Data aukcjiNr kat WywoławczaUzyskanazmień:
20 03 201677 30 000 PLN 57 000 PLN EURO   USD   PLN