Stanisław Ignacy Witkiewicz | <i>PORTRET MĘSKI, 3 IX 1917</i> | pastel, węgiel, papier | 61.5 x 47 cm więcej zdjęć

Dodatkowe zdjęcia:

zdjęcie obrazu w ramie

zdjęcie obrazu w ramie

  • Tytuł:   PORTRET MĘSKI, 3 IX 1917
  • Artysta:  Stanisław Ignacy Witkiewicz
  • Wymiary :  61.5 x 47 cm
  • Technika:  pastel, węgiel, papier
  • Wywoławcza: 35 000 PLN 
  • zobacz wyniki aukcji tego obiektu
  • Informacje dodatkowe:  

    węgiel i pastel na papierze zielonkawym, wymiary w świetle aktualnej oprawy
    sygn. l.d.: Ignacy Witkiewicz 1917 | 3/IX
    wymiary w ramie 65 x 51 cm
     
    Na odwrocie dwie nalepki wystawowe z danymi dot. obrazu:
    - 1. Muzeum Narodowego w Krakowie z 1966 r.
    - 2. Muzeum Narodowego w Poznaniu z 1967 r.
     
    Lata I wojny światowej Witkacy spędził w Rosji. Jesienią 1914 roku przybył do Petersburga, gdzie ukończył szkołę oficerską i dzięki protekcji mieszkających tam krewnych dostał się do elitarnego carskiego Pawłowskiego pułku lejbgwardii. W lipcu 1916 wziął udział w działaniach wojennych - został ranny w krwawej bitwie nad rzeką Stochod na Ukrainie. Odesłany do Petersburga więcej nie powrócił na front. Za wykazane męstwo mianowano go porucznikiem i odznaczono orderem św. Anny IV klasy. W carskiej armii artysta pozostał do jesieni 1917, przeżył dwie rewolucje (lutową i październikową), przez kolegów z pułku został nawet wybrany na komisarza politycznego, bo - jak wspominał - „nie lał w mordę i nie przeklinał po matiuszkie“. Za to uczestniczył w „papojkach a la maniere russe“, w trakcie których powstało wiele portretów rysowanych węglem i barwnymi pastelami, częściowo dla rozrywki, częściowo dla pieniędzy. Do Polski powrócił w połowie 1918 roku.
     
    Portret męski wykonany 3 IX 1917 jest efektowny i zarazem dość niezwykły - lekko zdeformowana, ekspresyjnie potraktowana twarz niczym senna zjawa wyłania się z tła wypełnionego plątaniną różnobarwnych linii. Całość rysowana jest kilkoma odcieniami różu i oranżem stonowanych bielą, czernią i granatem. Portret znakomicie prezentuje zamiłowanie artysty do jaskrawych barw i jednocześnie dowodzi wysokich umiejętności ich stosowania. Dzieł Witkacego z tego czasu zachowało się stosunkowo niewiele, każde z nich należy więc traktować jako wyjątkowo cenny unikat.
     
    Obraz wymieniony, opisany i reprodukowany:
    - Stanisław Ignacy Witkiewicz. Twórczość plastyczna. Katalog wystawy [wstęp: H. Blum], Muzeum Narodowe, Kraków 1966, nr kat. 10;
    - I. Jakimowicz, Witkacy w Rosji, [w:] „Rocznik Muzeum Narodowego w Warszawie“, Warszawa 1984, il. 11 na s. 186;
    - Formiści [oprac. I. Jakimowicz], Muzeum Narodowe, Warszawa 1985, s. 73, nr kat. 1046;
    - Stanisław Ignacy Witkiewicz 1885-1939. Katalog dzieł malarskich [oprac I. Jakimowicz przy współpracy A. Żakiewicz], Muzeum Narodowe, Warszawa 1990, s. 77, nr kat. 286, il. 151.
     
    Portret w przeszłości należał do Tadeusza Boya Żeleńskiego, który kolekcjonował prace Witkacego oraz był wielkim orędownikiem jego twórczości dramaturgicznej - zarówno jako krytyk teatralny jak i przyjaciel reżyserów - Teofila Trzcińskiego i Arnolda Szyfmana, których skutecznie nakłaniał do wystawiania sztuk niekonwencjonalnego twórcy, jakim był Witkacy. Następnie właścicielem portretu został jego syn, Stanisław Żeleński, który był aktorem.
     
    Opracowała dr Anna Żakiewicz, historyk sztuki, witkacolog
    (info: www.witkacy.hg.pl)
     
Stanisław Ignacy Witkiewicz (1885 - 1939)

Stanisław Ignacy Witkiewicz (Warszawa 1885 - Jeziory na Wołyniu 1939) uczył się w domu pod kierunkiem ojca, Stanisława Witkiewicza. W 1903 zdał maturę we Lwowie. W 1904 zaczął podróżować, m.in. do Wiednia, Włoch, Monachium, Paryża, Londynu. W latach 1904-1910 odbywał studia w ASP w Krakowie u prof. Józefa Mehoffera, przerywane okresami nauki u Władysława Ślewińskiego. W 1914 wyjechał z ekspedycją Bronisława Malinowskiego do Australii, stamtąd zaś wprost do Petersburga, gdzie po wybuchu I wojny światowej zaciągnął się do wojska rosyjskiego. W Rosji był świadkiem rewolucji bolszewickiej.  Po powrocie do kraju w 1918 został członkiem grupy „Formiści", z którą wystawiał w latach 1918-1922. W malarstwie tego okresu był najbliższy wcielenia w życie własnej teorii Czystej Formy, sformułowanej w czasie wojny (stosowała się ona również do dramatu). Obok Leona Chwistka był głównym teoretykiem ugrupowania. Po 1924 działał jako jednoosobowa „Firma Portretowa S. I. Witkiewicz’’ wykonująca portrety na zamówienie. Jednocześnie kontynuował twórczość literacką (dramaty, powieści) i filozoficzną, przede wszystkim zaś uprawiał spajającą wszystkie formy jego aktywności, docenioną dopiero u schyłku XX wieku „sztukę życia’’. Popełnił samobójstwo na początku II wojny światowej, nazajutrz po agresji sowieckiej na Polskę.
NOTOWANIA AUKCYJNE
Data aukcjiNr kat WywoławczaUzyskanazmień:
19 06 201670 35 000 PLN 124 000 PLN  N/A   USD   PLN