Stanisław Ignacy Witkiewicz | <i> PORTRET HELENY BIAŁYNICKIEJ-BIRULA, VIII 1930</i> | pastel, papier jasnobrązowy | 63.7 x 48 cm więcej zdjęć

Dodatkowe zdjęcia:

obraz w ramie

obraz w ramie

  • Tytuł:   PORTRET HELENY BIAŁYNICKIEJ-BIRULA, VIII 1930
  • Artysta:  Stanisław Ignacy Witkiewicz
  • Wymiary :  63.7 x 48 cm
  • Technika:  pastel, papier jasnobrązowy
  • Wywoławcza: 35 000 PLN 
  • zobacz wyniki aukcji tego obiektu
  • Informacje dodatkowe:  

    wymiary w świetle oprawy
    sygn. u dołu po lewej: Witkacy | 1930 VIII | (T.C + Co)
     
    Portretowana, Helena z Krajewskich Białynicka-Birula była żoną doktora Teodora. W latach 1920-1933 Białyniccy mieszkali w Zakopanem i należeli do bliskiego kręgu przyjaciół Witkacego, który nawet – od września 1930 do kwietnia 1933 – wynajmował pokój w ich willi „Olma“ przy ul. Zamoyskiego. W czasie spotkań towarzyskich z eksperymentami narkotycznymi Helena przygotowywała poczęstunek, co Witkacy raz złośliwie skomentował: I tylko Helena baczy wciąż troskliwie, | by Jej drodzy goście nie za wiele zjedli.



    WIĘCEJ INFORMACJI


    W trakcie każdego z takich spotkań artysta wykonywał nawet po kilkanaście portretów, które – w ramach rewanżu za gościnę – przechodziły na własność gospodarzy. W ten sposób Białyniccy zgromadzili ogromną kolekcję, liczącą ponad 300 prac Witkacego, w tym – co najmniej 36 portretów Teodora i aż 60 Heleny. Artysta portretował ponadto ich syna, Michała, oraz jego żonę, Marię z d. Gertnerównę. Duża część zbioru w roku 1965 trafiła do Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku.
     
    Pojedyncze prace z kolekcji Białynickich pozostają nadal w rękach prywatnych i stanowią kolekcjonerskie rarytasy.
    Na pewno zalicza się do nich – prezentowany tu – Portret Heleny z sierpnia 1930 roku, który – zgodnie z adnotacją obok sygnatury – należy do typu C i został wykonany pod wpływem kokainy (skrót „Co“). Sposób przedstawienia modelki jest jeszcze realistyczny, jednak wzbogacony o niezwykłe efekty kolorystyczne, co podnosi jego ekspresję. Helena nie była może najpiękniejszą kobietą, z pewnością jednak odznaczała się silnym charakterem, co znalazło wyraz w portrecie. Nieco nieprzytomny wyraz jej ciemnych oczu wskazuje, iż w momencie portretowania nie tylko artysta, ale i modelka byli pod wpływem narkotyku. Jej mocno wymodelowana twarz z zaznaczonymi akcentami bieli i oranżu, oranżowy kontur oraz jaskrawo żółte tło sprawiają, że wizerunek ten należy do najbardziej interesujących w twórczości Witkacego.
     
    W tym okresie zresztą – w lecie 1930 roku – artysta pracował nad rozprawą omawiającą wpływ różnych narkotyków na umysł ludzki i twórczość artystyczną w oparciu o własne eksperymenty. Ukazała się ona drukiem najpierw w postaci artykułów w kolejnych pięciu numerach „Gazety Lwowskiej“ w sierpniu 1931, a następnie – w maju 1932 – w wydaniu książkowym pt. Nikotyna, alkohol, kokaina, peyotl, morfina, eter + Appendix
     
    Prezentowany Portret Heleny Białynickiej-Birula nie był dotąd publikowany, niemniej – jest on nie tylko wybitnym przykładem twórczości portretowej Witkacego, ale w sposób istotny dokumentuje ważny okres życia artysty.
     
    Z eksperyzy dr Anny Żakiewicz

     
     

Stanisław Ignacy Witkiewicz (1885 - 1939)

Stanisław Ignacy Witkiewicz (Warszawa 1885 - Jeziory na Wołyniu 1939) uczył się w domu pod kierunkiem ojca, Stanisława Witkiewicza. W 1903 zdał maturę we Lwowie. W 1904 zaczął podróżować, m.in. do Wiednia, Włoch, Monachium, Paryża, Londynu. W latach 1904-1910 odbywał studia w ASP w Krakowie u prof. Józefa Mehoffera, przerywane okresami nauki u Władysława Ślewińskiego. W 1914 wyjechał z ekspedycją Bronisława Malinowskiego do Australii, stamtąd zaś wprost do Petersburga, gdzie po wybuchu I wojny światowej zaciągnął się do wojska rosyjskiego. W Rosji był świadkiem rewolucji bolszewickiej.  Po powrocie do kraju w 1918 został członkiem grupy „Formiści", z którą wystawiał w latach 1918-1922. W malarstwie tego okresu był najbliższy wcielenia w życie własnej teorii Czystej Formy, sformułowanej w czasie wojny (stosowała się ona również do dramatu). Obok Leona Chwistka był głównym teoretykiem ugrupowania. Po 1924 działał jako jednoosobowa „Firma Portretowa S. I. Witkiewicz’’ wykonująca portrety na zamówienie. Jednocześnie kontynuował twórczość literacką (dramaty, powieści) i filozoficzną, przede wszystkim zaś uprawiał spajającą wszystkie formy jego aktywności, docenioną dopiero u schyłku XX wieku „sztukę życia’’. Popełnił samobójstwo na początku II wojny światowej, nazajutrz po agresji sowieckiej na Polskę.
NOTOWANIA AUKCYJNE
Data aukcjiNr kat WywoławczaUzyskanazmień:
10 12 201760 35 000 PLN 76 000 PLN  N/A   USD   PLN