Stanisław Ignacy Witkiewicz | <i>PORTRET KOBIETY, 1919</i> | pastel, papier | 64 x 48 cm więcej zdjęć

Dodatkowe zdjęcia:

obraz w ramie

obraz w ramie

  • Tytuł:   PORTRET KOBIETY, 1919
  • Artysta:  Stanisław Ignacy Witkiewicz
  • Wymiary :  64 x 48 cm
  • Technika:  pastel, papier
  • Wywoławcza: 65 000 PLN 
  • zobacz wyniki aukcji tego obiektu
  • Informacje dodatkowe:  

    pastel na papierze ciemnobrązowym
    wymiary w świetle aktualnej oprawy
    sygn. p.d.: Witkacy 1919 | T. C [w kółku]
     
    Pochodzenie:
    Portret pochodzi z kolekcji Władysławy i Leona Reynelów – zamożnych krewnych Witkacego, którzy wielokrotnie wspierali go finansowo. Za tę pomoc artysta rewanżował się swoimi dziełami, dzięki czemu w latach 1918-1931 Reynelowie zgromadzili kilkadziesiąt jego prac o wysokim poziomie artystycznym.
    Po śmierci Leona w grudniu 1931 roku, wdowa stopniowo, w kolejnych latach, przekazała tę niezwykle wartościową kolekcję do Muzeum Narodowego w Warszawie jako depozyt. Cała kolekcja szczęśliwie przetrwała do lat sześćdziesiątych XX w. Jej część pozostała w Muzeum – bądź jako dar, bądź jako zakup – reszta prac została przez Władysławę Reynelową (po drugim mężu – Woytkiewiczową) wycofana w roku 1963, rozdysponowana między członków dalszej rodziny lub sprzedana, tym samym znikając na wiele lat z pola widzenia badaczy, kolekcjonerów i miłośników twórczości Witkacego.
     
    Pojawienie się na rynku sztuki którejkolwiek z tych prac, w tym także prezentowanego efektownego Portretu kobiety z roku 1919, (był zdeponowany w MNW w latach 1938-1963, nr inw. 180441) to ważne wydarzenie. O jego wyjątkowości świadczy też fakt, że dzieł artysty wykonanych pastelami przed rokiem 1925 zachowało się stosunkowo niewiele.
     
    Obraz opisany i reprodukowany:
    Formiści, [katalog wystawy; red. I. Jakimowicz; autorzy: I Jakimowicz, B. Brus-Malinowska, Z. Kossakowska-Szanajca, R. Mleczko, M. Sitkowska, A. Żakiewicz], Muzeum Narodowe, Warszawa 1985, s. 73, s. 74 nr kat. 1084;
    Stanisław Ignacy Witkiewicz 1885-1939. Katalog dzieł malarskich, oprac. I. Jakimowicz przy współpracy A. Żakiewicz, Muzeum Narodowe, Warszawa 1990, s. 80, nr kat. I 361, il. cz.-b. 206.
     
    Stanisław Ignacy Witkiewicz od roku 1917 używał pseudonimu artystycznego Witkacy i w tym samym czasie zaczął stosować barwne pastele do wykonywania portretów. W przeciwieństwie do tworzonych wcześniej wizerunków były one bajecznie kolorowe. Miało to związek z formułowaną wówczas – opublikowaną w roku 1919 w książce pt. Nowe formy w malarstwie i wynikające stąd nieporozumienia – teorią Czystej Formy, w której ważną rolę odgrywały barwy, a zwłaszcza ich kontrastowe zestawienia. Wtedy też artysta zaczął oznaczać niektóre portrety literami, mimo iż jego Firma Portretowa „S. I. Witkiewicz“ rozpoczęła działalność dopiero w 1925 r.
     
    Wcześniej jednak, już w latach 1917-1919 Witkacy chętnie wykonywał portrety typu C, na których przedstawiał modele w sposób subiektywny, dopuszczający „spotęgowania karykaturalne tak formalne jak i psychologiczne“. Oznaczało to większą swobodę artystyczną, a w efekcie – różne stopnie deformacji. Portrety te określane właśnie jako dzieła Czystej Formy, prezentują nie tyle rzeczywiste wizerunki, lecz wizje twórcy, a jednocześnie znakomicie oddają charakter modeli. Powstawały na ogół w czasie spotkań towarzyskich połączonych z konsumpcją alkoholu i były sporządzane dla przyjaciół, bezpłatnie, w przeciwieństwie do wizerunków zaliczonych przez Witkacego do innych typów (A, B, D, E), za które artysta pobierał opłaty.
     
    Prezentowany tu Portret kobiety z roku 1919 jest tego znakomitym przykładem. Wprawdzie Witkacy przedstawił głowę i twarz modelki bez większych deformacji formalnych, jednak barwy użyte przez artystę znacznie odbiegają od rzeczywistości. Twarz wymodelowana plamami ostrej bieli, bladego różu, jasnej zieleni i oranżu w obramowaniu jaskrawopomarańczowych, miejscami czerwonawych włosów, odznacza się zupełnie niezwykłą ekspresją spotęgowaną intensywnym spojrzeniem szklistych, błękitnych oczu wpatrzonych w widza. Dodatkowo artysta w mistrzowski sposób wykorzystał ciemną barwę podłoża, które stanowi świetne tło dla jaskrawych barw i nadaje całości lekko demoniczny charakter.
     
    Opracowała dr Anna Żakiewicz,

     
    historyk sztuki, witkacolog, bioinfo: www.witkacy.hg.pl
Stanisław Ignacy Witkiewicz (1885 - 1939)

Stanisław Ignacy Witkiewicz (Warszawa 1885 - Jeziory na Wołyniu 1939) uczył się w domu pod kierunkiem ojca, Stanisława Witkiewicza. W 1903 zdał maturę we Lwowie. W 1904 zaczął podróżować, m.in. do Wiednia, Włoch, Monachium, Paryża, Londynu. W latach 1904-1910 odbywał studia w ASP w Krakowie u prof. Józefa Mehoffera, przerywane okresami nauki u Władysława Ślewińskiego. W 1914 wyjechał z ekspedycją Bronisława Malinowskiego do Australii, stamtąd zaś wprost do Petersburga, gdzie po wybuchu I wojny światowej zaciągnął się do wojska rosyjskiego. W Rosji był świadkiem rewolucji bolszewickiej. 

Po powrocie do kraju w 1918 został członkiem grupy „Formiści", z którą wystawiał w latach 1918-1922. W malarstwie tego okresu był najbliższy wcielenia w życie własnej teorii Czystej Formy, sformułowanej w czasie wojny (stosowała się ona również do dramatu). Obok Leona Chwistka był głównym teoretykiem ugrupowania. Po 1924 działał jako jednoosobowa „Firma Portretowa S. I. Witkiewicz’’ wykonująca portrety na zamówienie. Jednocześnie kontynuował twórczość literacką (dramaty, powieści) i filozoficzną, przede wszystkim zaś uprawiał spajającą wszystkie formy jego aktywności, docenioną dopiero u schyłku XX wieku „sztukę życia’’. Popełnił samobójstwo na początku II wojny światowej, nazajutrz po agresji sowieckiej na Polskę.

NOTOWANIA AUKCYJNE
Data aukcjiNr kat WywoławczaUzyskanazmień:
25 03 201872 65 000 PLN 85 000 PLN  N/A   USD   PLN